Cây Tỏi Nổi Giận

Tên gốc: Bài ca củ tỏi Thiên Đuờng
Dịch giả: Trần Đình Hiến

Cuốn sách này khắc họa chân thực bức tranh xã hội Trung Quốc với mọi giai tầng vào thời điểm đó. Trên thực tế, không chỉ riêng Trung Hoa đại lục mà đa số các quốc gia đang phát triển đều chứng kiến vị thế thấp kém của người nông dân. Họ là những người lao động chân tay lam lũ, quần quật trên đồng ruộng, ít học vấn, chân chất và thường bị áp bức đến mức sợ hãi, khiếp đảm. Cuộc sống của họ gắn liền với sự thiếu thốn, làm lụng không đủ ăn, phải chắt chiu từng đồng bạc lẻ để con cháu được học hành, hướng tới một tương lai tươi sáng mà chính họ không bao giờ dám mơ tới hay có khả năng chạm đến.

Đáng buồn thay, những con người bị coi rẻ và khinh miệt ấy lại chính là những người tạo ra bữa ăn cho xã hội, làm ra từng món trên bàn ăn, mang lại cuộc sống no đủ và mọi thức thưởng thức, từ bình dân đến cao cấp, bằng chính đôi tay chai sần, nứt nẻ của mình.

Tuy nhiên, sự đày đọa quá mức ắt sẽ sản sinh phản kháng, và sự khinh miệt kéo dài sẽ đẩy con người đến bước đường cùng. Dù là con giun xéo lắm cũng quằn; không phải vì mang trong mình đức tính cần cù, nhẫn nhịn mà họ cam tâm bị coi thường, bị dìm xuống đáy xã hội. Chỉ cần có cơ hội, chính họ sẽ vùng lên đòi lại quyền lợi chính đáng cho mình.

Nét độc đáo trong văn chương của Mạc Ngôn nằm ở chỗ ông học hỏi từ các nhà văn thành công bằng cách nghiền ngẫm tác phẩm của họ, coi đó như một cuộc đối thoại, thậm chí là sự bày tỏ lòng ngưỡng mộ. Điều khác biệt ở ông là thay vì mô phỏng phương thức kể chuyện và cốt truyện, ông đi sâu nghiên cứu chiều sâu nội hàm tác phẩm, tìm hiểu cách họ quan sát cuộc sống và triết lý về con người, về cuộc đời. Dựa trên cơ sở đó, ông đã sáng tạo ra những tác phẩm mang dấu ấn riêng, độc đáo chưa từng thấy, cả ở Trung Quốc lẫn phương Tây.